27 januari

Op 27 januari 1945 bevrijdden soldaten van het Sovjetleger de overlevenden van het concentratiekamp Auschwitz. Om deze reden is 27 januari uitgeroepen als Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust.

Extreem triest en wraakroepend dat diezelfde bevolkingsgroep die in WOII zo geviseerd werd en leed, nu hetzelfde doet als de Nazi's deden, namelijk één bevolkingsgroep, de Palestijnen, systematisch naar bepaalde gebieden van Israël/Palestina drijven en ze uithongeren en uitmoorden.

Tijdens één van onze dagen in Drenthe gaan we Kamp Westerbork bezoeken. Dit was in WOII het Nederlandse voorportaal voor het export van ruim 102.000 Joden en 245 Roma per trein naar concentratiekampen en vernietigingskampen in Duitsland, Polen en Tsjechië... 

We hebben al heel wat van deze kampen bezocht en blijven dit soort verschrikkelijke plaatsen bezoeken... omdat het zo triest is, omdat het niet te vatten is... Hoe kunnen mensen zodanig geloven in hun leiders dat ze zonder verzet en zelfs met trots ingezet kunnen worden om dergelijke misselijke taken uit te voeren?! En wat bezielt omstaanders om er onverschillig tegenover te staan!? Als psycholoog en psychiatrisch verpleegkundige vinden we dit érg interessant, maar begrijpen zullen we het nooit... en bizar genoeg gebeurt dit deze dagen nog steeds, kijk maar naar de Israëli, ICE in de VS, soldaten van rebellengroepen, het leger van dictators enz. enz.

Macho'tje

de Chinese muntjaks en de neushoorns wonen samen in de zoo van Wroclaw... de muntjak is jaloers... de neushoorn vindt het (gelukkig) een leuk spelletje.

Wolfsschanze

Het volgende lazen we gisteren op VRT NWS: 

In het noordoosten van Polen zijn stoffelijke resten van vijf mensen gevonden in het huis van nazi-kopstuk Hermann Göring in Wolfsschanze. Onderzoekers dachten dat het huis van Göring al volledig was doorzocht, maar toen een teamlid sporen van een houten vloer vond en begon te graven, werden al snel waterleidingen gevonden. Niet lang daarna kwam het team uit op een stukje schedel, waarna ze onmiddellijk de politie hebben gecontacteerd. De politie kon geen materiaal vinden dat wijst op een recent misdrijf. Hierdoor kregen de onderzoekers de toestemming om verder te gaan met hun opgravingen. Uiteindelijk werden vijf lichamen gevonden, mogelijk van een familie. Het zijn drie volwassenen, een tiener en een baby. Bij alle lichamen ontbraken de handen en voeten. Hoe en wanneer zij daar begraven zijn, is nog niet duidelijk. Het team van onderzoekers vermoedt dat de lichamen waarschijnlijk zijn begraven toen het huis al gebouwd was. Anders hadden degenen die de waterleidingen hebben gelegd, de lichamen moeten ontdekken (artikel). 

En kijk, dan is deze blog leuk! Wij zijn immers in Wolfsschanze geweest! En wel op 16 september '16, lazen we in dit blogbericht! We hebben het bezocht én er in overnacht!

Wolfsschanze was één van dertien Führerhauptquartieren die Hitler en zijn "Wehrmacht" had in Nazi-Duitsland. Het zat helemaal verborgen tussen de bossen. Maar er lagen verschillende bunkers, gebouwen en loodsen die verbonden waren met elkaar met zandwegen. Om te voorkomen dat dit vanuit de lucht te zien was, hingen er over die wegen, vastgehaakt in de bomen, camouflagedoeken. Net als de camouflagedoeken kregen de bunkers de kleuren van het heersende seizoen. Een stukje verderop van de bunkers was er ook een vliegveldje... Eens van de landingsbaan af kon iedereen er verdwijnen aan het zicht van de vijand en van de anderen... heel ingenieus allemaal en niet zichtbaar!

Wolfsschanze / Wolf's Lair (= Wolvennest) bestaat in hoofdzaak uit bunkers. Slechts één gebouw is enigszins bewaard gebleven en gerenoveerd, namelijk de vroegere verblijven van de officiers. Hierin is nu het restaurant, het (heel eenvoudig) hotel en sanitair blok ondergebracht.

Wij wandelden door Wolfsschanze, nadat we onze tent langs onze eerste, zwarte, Kangoo, opgezet hadden. We liepen zo langs bunkers waarin het secretariaat gevestigd was, waarin de persoonlijke adjudanten van Hitler verbleven, langs de garages, het magazijn, de bunker van Hitler, de bunker en ook langs dat huis van Göring, de gastenverblijven-bunker en meer.

Die bunkers zijn volledig kapot en er binnen gaan, kan enkel op eigen risico... maar dat risico namen we niet! Bovendien zijn alle bunkers leeggehaald, en is er dus toch niks in te zien.
Wat opvallend was, was dat de muren van bijvoorbeeld het secretariaat slechts een halve meter dik waren en de muren van Hitler zijn bunker 8 meter dik waren!

Hitler verbleef er trouwens niet heel de tijd, maar met tussenpozen, van 24 juni 1941 tot 20 november 1944. Op 20 juli 1944 werd in Wolf's Lair een aanslag op Hitler gepleegd door één van zijn officieren (meer info). Hitler overleefde deze.

De hele omgeving gaf een erg onwezenlijke indruk. Het is heel moeilijk om voor te stellen hóe het er was tijdens WOII... hoe alles op die manier georganiseerd werd dat het hoofdkwartier zo lang heeft bestaan... hoe het mogelijk was voor de mensen die hier verbleven, enigszins normaal te kunnen leven (of net niet)...

...en of dit nu, in deze tijd, niet meer zou kunnen???? daar zijn wij nog niet zo zeker van! ... In 1938 werd Hitler nog verkozen als "man van het jaar" door 'Times magazine'. Hij was geliefd, maar had wel al de plannen om concentratiekampen ed. te maken... Wie weet, doet een 'populaire politicus van deze tijd' zich ook heel anders voor en valt pas achteraf op wat hij/zij allemaal van plan was...

In ieder geval, we hopen nog ooit ergens te lezen van wie deze menselijke resten, die gevonden werden, zijn!

Eens per jaar...

Aangezien we toch wel zo veel als mogelijk is, willen zien van de wereld "gebeurt" het ons eigenlijk gewoon dat we ieder jaar minstens één nieuw land bezoeken en ontdekken.

In 2017 waren/zijn dit er twéé: Denemarken en Ethiopië.

In 2016 was dit één "nieuw" land, namelijk Polen. In 2015 waren het Tsjechië, Oeganda en Egypte. In 2014 gingen we niet naar een "nieuw" land. We gingen wel naar een nieuwe regio van een land dat we al bezochten, namelijk Portugal. Toen gingen we immers naar de Azoren.

In 2013 was Namibië de "nieuwe" locatie en in 2012 Finland en Roemenië.

... en zo kunnen we eigenlijk wel eventjes door blijven gaan... we zijn gelukzakskes!

... maar het advies van op het prentje is inderdaad een super goed advies! 

... en het hoeft niet steeds een nieuw land te zijn, eigenlijk, gewoon één keer per jaar ergens (een land, stad/dorp, natuurgebied, restaurant of...) heen gaan waar je nog nooit was... die "ontdekking" is genieten! Toch!?

Białowieża

De Poolse regering legt het verbod nog bomen te kappen in het Woud van Białowieża in Polen, een uitspraak van het Europees Hof van Justitie  naast zich neer. Daarmee dreigt één van de mooiste en meest ongerepte stukjes natuur in Europa te verdwijnen, inclusief de bijzondere dieren die er leven.

Ondanks nationale en internationale protesten heeft de in 2015 verkozen Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) opdracht gegeven tot intensivering van de houtkap in het oerbos. De Poolse regering meent dat het kappen gerechtvaardigd is vanwege een uitgebroken plaag van de bastkever. Deze insect is, volgens Greenpeace Polen, echter een veelvoorkomende en natuurlijke bezoeker van het bos die altijd heeft bestaan en het bos heeft deze kever ook altijd weten te overleven. Volgens de natuurbeschermers worden ook gezonde bomen van soms honderd jaar oud gekapt.

De Commissaris van Milieu van de EU maande de Poolse regering in maart 2017 aan om meteen te stoppen met de houtkap. Omdat de regering daar geen gehoor aan gaf binnen de gestelde termijn besloot de Europese Commissie op 13 juli 2017 dat Polen zich bij het Europees Hof van Justitie moest verantwoorden. Op 28 juli 2017 stelde het Europees Hof van Justitie een noodverbod in op grootschalige houtkap in het Oerbos van Białowieża. Maar volgens Polen is dat niet mogelijk. De Poolse regering legt de uitspraak van het hof naast zich neer. Wat daarvan de gevolgen zijn is niet duidelijk - in principe kan Europa nu Polen sancties opleggen.

In september 2017 waren wij nog in het oerbos van Białowieża. We maakten er enkele mooie wandelingen en kampeerden net buiten het nationale park aan de Poolse grens met Wit-Rusland. 

We hadden niet het geluk om één van de vele soorten bijzondere zoogdieren die er leven te zien, zoals de laagland-wisent, wolf, Euraziatische lynx, eland, edelhert, ree, wezel en het wild zwijn... Wij zagen er enkel eekhoorntjes, vogels, een boomkikker, vlinders en een slangetje, maar het is echt verschrikkelijk dat al deze dieren leefgebied moeten inleveren en het oerbos nog verder verkleind!

In blogbericht 1 & -bericht 2 kan je teruglezen wat we die twee vakantiedagen in Polen deden in dit bijzondere nationaal park.

Bron

"Mazout"

Ine herinnert zich nog dat ze, op de laatste campingplaats in Polen, dacht aan het bestellen van "mazout" (NL = stookolie) als ze terug thuis zou zijn... inderdaad, dat was eind september 2016.

Afgelopen zaterdag, 4 maanden later, nadat Ine de vogels in onze tuin voorzien had van voer, dacht ze eraan eens te kijken hoeveel mazout er nog in onze mazoutton zat (in mei '15 zat ze de laatste keer vol (+/- 3000 liter)... en die bleek zo goed als leeg te zijn! o-ooouu...

We bestelden snel, per email, 2000 liter mazout en hoopten dat we niet zonder zouden vallen... Even later kregen we bericht terug dat ze begin volgende week al zouden leveren... oef!

Zondagmorgen, echter, zag de mazout die in de plastieken reservoirtjes zat zo vuil en vreemd uit dat we de verwarmingsketel maar uitgezet hebben en de elektrische vuurtjes van boven erbij genomen hebben...

Ge-luk-kig dat het niet zo koud was!!

We hopen natuurlijk dat er vandaaaag mazout geleverd wordt!

En ja, hoor, 

we gaan dit vanaf nu wat beter opvolgen! ;o)

Poznan en afscheid Polen

In plaats van naar Szczecin, in het noordwesten van Polen te gaan en een bezoek te brengen aan "Krzywy Las", het "gebogen bos", hadden we de dag voordien besloten naar Poznań, eerder in het westen van Polen, te gaan. Krzywy Las zal zeker de moeite geweest zijn, maar hoogstwaarschijnlijk zijn de bomen, die in 1930 geplant werden, gebogen door mensen om er "gemakkelijk" boten mee te maken... niet echt natuurlijk, he... en op afbeeldingen die we van de "Rynek" (Pools voor "Markt") van Poznań zagen, leek die er erg mooi en weer heel anders uit te zien dan in de steden die we al bezochten in Polen.

We hadden eerder al besloten dat we na ons bezoek van deze dinsdag 20 september 2016 alvast een gedeelte van de terugreis in zouden zetten. En of we dit vanuit Krzywy Las of uit Poznań deden, maakte eigenlijk in tijd en afstand niet zo veel uit: Het bos lag wat dichter bij Łeba, vanwaar we 's ochtends vertrokken, maar dan moesten we langer door Duitsland rijden om thuis te geraken en om naar Poznań te rijden waren we overdag langer onderweg, maar was de rit door Duitsland (rond Berlijn in dit geval) korter.

De rit naar Poznań duurde wat langer dan gepland doordat we geen "grote" wegen konden rijden en voornamelijk nog, doordat er opnieuw zoveel tegenwerken waren onderweg. Het is echt duidelijk dat dit top prioriteit kreeg na toetreding van de EU. We merkten helemaal niks van de 'beloofde' rotslechte wegen van Polen! Het wegdek lag er misschien wel beter bij dan in België!

Enfin, Poznań... in de reisgidsen stond ook van deze stad een stadsplannetje met een voorstel voor een wandelroute. Zoals steeds was Johan degene met de route en volgde Ine braaf ;o) Al meteen viel ons op dat Poznań echt wel mooie gebouwen had! Er was ook veel "nieuwbouw", maar ook vele mooie, historische gebouwen waren bewaard en gerenoveerd... soms wat té gerenoveerd zoals bijvoorbeeld het kasteel.

Het 'beste', de "Rynek" bewaarde Johan tot het laatste, al hadden we onderweg al een kleine glimp kunnen opvangen... en die Rynek was nog mooier dan we op afbeeldingen gezien hadden! Op de meeste afbeeldingen hiervan staan voornamelijk de smalle huisjes met de galerij er onder (zie foto 2), maar ook de andere gebouwen waren erg mooi (bv. foto 1, het raadhuis), uitgezonderd één lelijk, saai wit gebouw. Zoals steeds waren de kleuren weelderig, de gevelversieringen (voornamelijk geschilderd) waren helemaal verschillend dan in de andere steden waar we ook de, ook mooie, "Ryneks" bezochten! en het was, zoals 'De groene reisgids' ons beloofde, misschien wel de mooiste van het land!

Het was wel spijtig dat het zo bewolkt was, anders waren de kleuren nog mooier geweest. Voor de twee bokken die om klokslag 12 uur 12 kopstoten aan elkaar geven op de gevel van het stadhuis waren we veel te laat, maar in de plaats zagen we er wel twee onder de galerij (zie foto 2) zitten... de symbolen van de stad. De twee geiten herinneren aan het verhaal van twee geiten die het stadhuis binnengin­gen om er een persoonlijke vete uit te vechten. De inwoners van de stad werden door het lawaai gewekt en konden zo een beginnende brand blussen... maar dat lijkt geen verband met elkaar te houden... een ander verhaal, iets waarschijnlijker, is dat de kok, die voor de inwijding van het raadhuis het vlees voor het inwijdingsmaal liet aanbranden, twee bokken liet brengen. Deze twee bokken zagen hun dood al naderen en vluchtten toen, voor drogen van het publiek, het raadhuisdak op. Toenmalig burgemeester beschouwde dat als een gunstig voorteken. Vervolgens werden twee bokken geplaatst in de klok van het raadhuis...

Na ons "laatste avondmaal" in Polen, een tankbeurt en het opmaken van onze laatste złoty's stapten we de auto in en gingen we op weg naar huis.

Het plan om tot voorbij Berlijn te rijden, om zo te vermijden dat we de ochtend nadien meteen in de file stonden, lukte en we overnachtten, niet op een camping maar in een hotel, in de buurt van Potsdam... waar we de laatste dubbele kamer van het hotel, twintig minuten voor sluitingstijd van de receptie wisten te krijgen...

Slowinski National Park

Al snel ontdekten we een grappig feit met voor- en nadelen op de vier-sterren camping in Łeba: Er was steeds en meteen warm water in het sanitaire gedeelte van de camping: Douchen, handen wassen en afwassen? Kraan open en hoppa meteen zalig warm water! Zaaaalig! Luxe! Ah ja! 4 sterren, he! (We hadden op andere campings ook steeds warm water, maar dat duurde soms wel wat.)... wat is dan grappig en wat is het nadeel??? : Er was geen koud water! Tanden poetsen was dus een vreemde ervaring ;o) Er wás wel koud water, maar dat was er aan de verschillende water- en recycleerpunten (JA! in Polen doen ze dat érg goed!) tussen de kampplaatsen... maar dat was niet echt de plaats om je tanden gaan te poetsen ;-)

Tijdens deze 17e dag van onze rondreis (19-09-'16) begon Ine serieus te merken aan haar lichaam dat ze haar gebruikelijke, wekelijkse rustmomenten (in het weekend, waarbij ze minstens één dag de klok rond slaapt) niet had gehad tijdens de reis... dat wil ze ook niet op reis!... maar de artritis, fibromyalgie & artrose staken serieus de kop op waardoor ze, zoals Johan het beschrijft, "traag" werd. Zelf ging Ine steeds meer pijntjes ervaren en leek het wel alsof haar benen en armen enorm zwaar waren bij het bewegen... maar enfin, dit hoort bij ons leven... In ieder geval liet Ine zich niet al te veel leiden door haar lichaam. Rusten kon ze thuis! Maar we besloten wel om de heen- en terugweg naar de duinen van het Slowinski National Park (zo'n 7 km enkel) niet te voet, maar met het elektrische treintje (voor de "luie" toeristen) te doen.

In Nationaal Park Slowinski zijn er meren, moerassen, bossen en wandelende duinen... inderdaad "wandelende duinen". Deze duinen liggen achter de duinen op het strand. Het zand wordt niet "vastgehouden" door begroeiing waardoor het zich steeds verplaatst met de wind. Op deze manier werd het hele dorp Lacka bedolven onder de duinen. Om deze reden wordt de hoogste duin, 42 m hoog, "Góra Lacka" genoemd.

Deze 'Góra Lacká' moesten we meteen op nadat we uit het het treintje stapten: meteen een pittige klim in los zand! Eens boven was het zicht prachtig! Het was helemaal zand-wit rondom ons! en overal zagen we pootafdrukjes: van vosjes, vogels, hagedisjes, insecten enz. ... en spijtig genoeg ook weer van, op plaatsen waar toegang verboden was, idiote mensen!

Eens die grote duin over gelopen, zagen we de Oost- of Baltische Zee achter de strandduinen liggen. Het was moeilijk te zien waar de zee "eindigde" en de lucht "begon". 

Na een rustpauze liepen we kilometers langs de erg rustige zee en genoten van de rust, de temperatuur (die veel hoger was dan verwacht) en het wandelen. Nadat we onze lekkere 'koffiekoek' opgegeten hadden, kuierden we weer terug en staken die hoge duin weer over... ondertussen hevig fotograferend ;o)

In het dorpje Rabka gingen we ook even kijken naar één van de grote meren, namelijk "Jezioro Łebsko", maar eigenlijk was hier niet zo heel veel aan te zien.

Toen we terug aankwamen in Łeba was het koffietijd (en een gebakje voor Ine ;oP ...) en nadien zaten we nog wat in het zonnetje... en bespraken we wat we de dag nadien zouden gaan bezichtigen en waar we dan zouden gaan slapen...

Gdańsk

Blijkbaar waren we de dag voordien iets te enthousiast geweest met het rondrijden tussen de dennenbomen om een geschikte campingplek te vinden... Het duurde lang en was ferm lastig om ons tussen de dennenbomen uit te manoeuvreren. Ine startte, maar gaf na verschillende pogingen op. Johan, die de Kangoo beter kent, slaagde er wel in om tussen de bomen uit te geraken... waarna we naar het centrum van Gdańsk reden.

De parkeerplek die we uitkozen, bleek ideaal te zijn: ze lag heel dicht bij het begin- en eindpunt van onze stadsroute (grotendeels uit reisgids "de groene reisgids Polen" en deels door Johan aangevuld).

In diezelfde reisgids wordt de architectuur van de stad Gdańsk omschreven als sterk lijkend op die van de Hollandse en Vlaamse steden... maar dat is absoluut niet waar! Enfin, bouwtechnisch is het misschien gelijkend, maar de kleuren en afwerkingen zijn in Vlaanderen en Nederland niet te vinden, hoor! De stad is érg mooi! De ene gevel is nog mooier dan de andere! Onze fotocamera's werkten op volle toeren! ;o)

Gdańsk is een "Hanzestad". Dit houdt in dat, in de middeleeuwen, vele handelaren van deze stad aan de Oostzee onderdeel waren van kooplieden-associatie "Hanze". Door samenwerking probeerden de associatie van handelaren in steden aan de Noord- en Oostzee hun handel te beschermen en uit te breiden... en dat bracht de nodige rijkdom voort... wat dus te zien is aan de gebouwen.

Als lunch kozen we allebei een Poolse "aardappelcake" (recept). Johan nam eentje met zalm. Ine koos de vegetarische 'versie'. Dit gerecht was verrukkelijk!!! Het was het beste dat we in Polen aten, en komt bij op het lijstje van het lekkerste dat we óóit hadden!

... en Johan kan het ook zelf eens maken want in zijn standaard souvenir van tijdens onze reizen, een kookboekje, staat het recept ook! Het duurde overigens tot hier in Gdańsk, de 16e dag van onze rondreis, dat we een Engelstalig kookboekje over de Poolse keuken vonden! Voordien stuitten we steeds op Poolstalige exemplaren.

Iets later dan op onze planning vertrokken we dan naar het kuststadje Łeba. Daar waar we al heel de rondreis geluk hadden in het vinden van een campingplekje liep het in Łeba minder vlot. In Łeba zijn er verschillende campings (en hotels ed.). Het is een erg toeristisch stadje.

De eerste en tweede campings die we uitgekozen hadden uit onze gids van een grote Poolse campinggroep vonden we niet. Bij de derde en vierde was de receptie 's middags gesloten... als vijfde keuze kozen we dan toch eens voor een vier-sterren-camping, namelijk camping 'Rafael' (° 145)... en daar kregen we een plekje toegewezen.

Doordat de plannen de dag voordien veranderden - we bleven langer dan voorzien in het kasteel van Malbrok en daardoor konden we niet al gedeeltelijk Gdańsk bezoeken - en we Gdańsk deze dag helemaal 'moesten' bezichtigen, konden we in Łeba ook niets extra meer doen... dus deden we het rustig aan!

... en na het avondeten gingen we het centrum van Łeba verkennen, dronken we een koffietje en at Ine een stuk taart...

Er waren nog toeristen in Łeba, maar niet al te veel. De meeste zaken waren al gesloten en de meeste campings gaan dicht op 30-09-'16.

Het kasteel van Malbork

Nadat we, op zaterdag 17-9, Wolfsschanze verlieten, reden we zo snel als mogelijk was, zo'n 190 km, naar Malbork... of "Mariënburg" in het Duits. In 1309 nam namelijk  "De Orde van de Duitse Ridders van het Hospitaal van de Heilige Maria in Jeruzalem", kortweg 'de Duitse Orde' zijn intrek in de stad.

Die Duitsers bouwden Kasteel Malbork / Mariënburg en verbleven er tot in 1455. Tijdens de "Dertienjarige Oorlog" (1453-1466) namen de Polen het heerschappij over. 

Bij de "Eerste Poolse Deling" (1772) ging de stad naar de Pruisen en na de landsverdeling na WOII (1945) werd Malbork weer Pools. 

Tijdens deze hele periode werden veranderingen aangebracht aan het kasteel. Het werd voornamelijk ook steeds groter. Het kasteel werd nooit ingenomen door rivaliserende strijdkrachten.

In de 19e eeuw werd het kasteel al gerenoveerd, maar tijdens WOII werd het kasteel ernstig beschadigd. De renovatie startte al vrij snel. Het is sinds 1997 UNESCO werelderfgoed.

Het kasteel is met z'n 21 hectare het grootste middeleeuwse kasteel van Europa. Het had rondom het hele complex water. Deels was dit de rivier Nogat, deels waren dit grachten. Na het oversteken van deze eerste hindernis kwam men in de "Beneden- of Voorburcht" terecht met de stallen, een kerk, woningen voor bedienden enz. Deze Benedenburcht beslaat zo wat de helft van de hele oppervlakte.

De "Middenburcht" en de "Bovenburcht" sluiten op elkaar aan en liggen in de Benedenburcht en waren óók omgeven met grachten.

In de Middenburcht bevond/bevindt zich het paleis van de "grootmeester". Via een (bij de inkomprijs inbegrepen) audioguide werden we doorheen zijn vertrekken geloodst: zijn privévertrekken, zijn werkkamers, de winter- en zomerrefter waar het volk moest wachten om geroepen te worden voor een afspraak met de grootmeester, een grote keuken, een balzaal, een refter, een privékapel enz. De audioguide was héél uitgebreid... en liet foetelen niet toe ;o)

Tussen de Middenburcht en de Bovenburcht (foto 2) bevindt zich opnieuw, jawel, een gracht. In die Bovenburcht verbleven de Ordeleden. Er is daar opnieuw een keuken met bijgebouwen, een refter, allerlei kamers, een kerk, een molen enz. Aan de buitenkant van de Bovenburcht staat een gigantisch Mariabeeld in de gevel.

Toen we in de Bovenburcht rondliepen, waren we de audioguide moe. Het was té veel! ... en we hadden ook al erg veel tijd doorgebracht in het kasteel. We zijn dan zelf onze eigen weg beginnen gaan : wat een immens groot kasteel!

Toen we het idee hadden alles? / genoeg! gezien te hebben gehad, verlieten we het kasteel en stapten we terug de auto in om nog zo'n 65 km te rijden, richting Gdańsk. Het was de bedoeling geweest om ook nog een gedeelte van het centrum van Gdańsk te bezoeken, maar daarvoor was het te laat geworden.

Het gedeelte voor tenten (en niet voor mobilhomes (NL= campers) op de camping waar we één nacht zouden verblijven, was een grote heuvel vol met dennenbomen. We mochten zelf een plekje zoeken... en dat deden we dus... Dit duurde wel even want het was niet overal even "waterpas".

Na alles weer "op te zetten" aten we fastfood in het naburig gelegen strandcomplex... dat mocht eens ;oP

Meren & Gruwel

Na twee dagen nationaal park Biebrza was het tijd om weer verder door Polen te trekken! 

We trokken (vrijdag 16/09/'16) wat meer westwaarts, naar de regio "Mazurië", waarmee we toch nog steeds in het noordoosten van Polen bleven.

De regio Mazurië is onder andere bekend omwille van het "Mazurisch Merenplateau". De regio ligt vol grote en kleine meren, die vervolgens vaak ook nog verbonden zijn met kanaaltjes. Hierdoor is het mogelijk om een heel eind te varen en zeilen... en dat maakt de regio toeristisch erg in trek!

Op de middag brachten we een bezoekje aan het stadje Giżycko. Naast een immens meer (zie foto 1) was er niet zo heel veel te zien. Toch vonden we het een fijne stopplaats om even rond te lummelen en te lunchen. Het was flink warm die dag!

Na het bezoek aan Giżycko trokken we een stukje verder door Mazurië. We gingen naar een andere trekpleister, naast de meren, waar de regio voor bekend staat, namelijk "Wolfsschanze".

"Wolfsschanze" of "Wolf's Lair" in het Engels ligt tegen het kleine dorpje Gierłoż. Nu wonen er zo'n 24 mensen. Tijdens WOII woonden er véél meer mensen... "Wolfsschanze" was één van de Führerhauptquartieren... "Führer...", inderdaad, dat verwijst naar Hitler. Wolfsschanze is één van de dertien hoofdkwartieren van Hitler en zijn "Wehrmacht".

We gingen ook overnachten op de camping van Wolfsschanze. Dit kostte ons welgeteld 10 PLN ("złoty" = € 2,32) méér dan als we het enkel gingen bezoeken! Bij het camperen (50 PLN) was namelijk de toegang (15 PLN p.p.) en het parkeren (10 PLN) inbegrepen! Het aantal douches (één voor de vrouwen, één voor de mannen) was wel érg weinig, maar verder was er evenveel/even weinig luxe dan op de andere camping waar we verbleven! ... en voor € 2,32 gingen we ook niet gaan klagen over het feit dat er maar één douche was!

Nadat we een fijn plekje uitgekozen hadden op de camping (tussen de eiken en dennen) gingen we Wolfsschanze verder ontdekken.

Wolfsschanze / Wolf's Lair (= Wolvennest) bestaat in hoofdzaak uit (na WOII-) vernietigde bunkers. Slechts één gebouw is enigszins bewaard gebleven en gerenoveerd, namelijk de vroegere verblijven van de officiers. Hierin is nu het restaurant en het (heel eenvoudig) hotel ondergebracht.

In het boekje dat we kochten over dit Hitlerhoofdkwartier staan twee routes. We deden enkel de route met de meest belangrijke bunkers/gebouwen. We moesten immers ook nog onze tent opzetten... en dat is fijner als het nog licht is.

We wandelden langs bunkers waarin het secretariaat gevestigd was, waarin de persoonlijke adjudanten van Hitler verbleven, langs de garages, het magazijn, de bunker van Hitler (foto 2), de bunker en het huis van Göring, de gastenverblijven-bunker en meer.

De bunkers zijn volledig kapot en er binnen gaan, kan enkel op eigen risico... maar dat risico namen we niet! Bovendien zijn alle bunkers leeggehaald.

Wat opvallend was, was dat de muren van bijvoorbeeld het secretariaat slechts een halve meter dik waren en de muren van Hitler zijn bunker 8 meter dik waren!

Hitler verbleef er niet heel de tijd, maar met tussenpozen, van 24 juni 1941 tot 20 november 1944.

Het hele domein werd heel erg goed afgeschermd. Zelfs vanuit de lucht was Wolfsschanze niet te zien doordat de bunkers de kleuren van het heersende seizoen kregen en er over de wegen in het domein netten gespannen waren in diezelfde seizoenskleuren... Naast het domein lag een luchthaventje. Eens van de landingsbaan af kon iedereen er verdwijnen aan het zicht van de vijand en van de anderen...

Op 20 juli 1944 werd in Wolf's Lair een aanslag op Hitler gepleegd door één van zijn officieren (meer info). Hitler overleefde deze.

De hele omgeving gaf een erg onwezenlijke indruk. Het is heel moeilijk om voor te stellen hóe het er was tijdens WOII... hoe alles op die manier georganiseerd werd dat het hoofdkwartier zo lang heeft bestaan... hoe het mogelijk was voor de mensen die hier verbleven, enigszins normaal te kunnen leven (of net niet)...

...en of dit nu, in deze tijd, niet meer zou kunnen???? daar zijn wij nog niet zo zeker van! ... In 1938 werd Hitler nog verkozen als "man van het jaar" door 'Times magazine'. Hij was geliefd, maar had wel al de plannen om concentratiekampen ed. te maken... Wie weet, doet een 'populaire politicus van deze tijd' zich ook heel anders voor en valt pas achteraf op wat hij/zij allemaal van plan was...

Het was niet druk op de camping in Wolfsschanze... Het is ook wel een vreemde plek om te overnachten... Slechts drie andere koppels deelden de camping met ons, waardoor het er fijn rustig was!

Rondje NP Biebrza

Op voorhand hadden we gedacht aan de mogelijkheid dat we om de paar nachten op hotel moesten slapen omwille van pijntjes die mogelijk zouden ontstaan van het slapen op de matras van onze QUQUQ (info) in de auto... maar die QUQUQ-matras slaapt zaaaalig... en dat een matras van in een hotelbed niet beter is en zelfs veel slechter kan zijn, werd bewezen in het hotel waar we verbleven in de regio van nationaal park Biebrza! Enfin, de kant van de matras waar Ine sliep viel nog enigszins mee, maar de kant waarop Johan lag helemaal niet!

Op de planning stond dat we om 10h00, vanuit de camping in Białystok, zouden vertrekken naar het nationaal park. Aangezien we in een hotel in het nationaal park overnachtten en om 8h00 al ontbeten, konden we veel vroeger dan gepland aan onze geplande auto- en wandelroute in NP Biebrza beginnen. 

De auto- en wandelroute liep volledig langs de oostzijde van het zuidelijke gedeelte van het park, een flinke afstand dus. Het park is namelijk het grootste van Polen. Het heeft een oppervlakte van 592,23 km², wat natuurlijk "niets" is in een land dat 311.888 km² groot is.

Daar waar we gisteren op een heel vlak gedeelte met loofbomen liepen, wandelden we nu, tijdens de twee eerste wandelstops, tussen naaldbomen en over groenbemoste heuveltjes (foto 1). We liepen er ook langs verschillende overblijfselen van de Russische aanwezigheid tijdens WOI. Er lagen immers resten van bunkers en loopgraven. De vele wilde bloemen die er zouden staan, waren bijna allemaal weg of serieus aan het verslensen. Het was natuurlijk al laat op het jaar voor bloemen. De nachten waren al kouder en de bladeren van de loofbomen waren beginnen verkleuren.

Overal zagen we ook al gemaaide akkers en boeren die in de weer waren met het maken en binnenhalen van de balen stro. In het nationaal park gebeurd het maaien nog met de zeis om de natuur zo veel als mogelijk te beschermen. Het weekend voor wij in het park waren, waren er de jaarlijkse kampioenschappen "gras zeisen". Er werden o.a. prijzen uitgereikt aan de snelste en mooiste "zeiser".

Omdat het de laatste weken erg warm was, was het moerassige gedeelte van het park droog. Hierdoor geraakten we met droge voeten bij een uitkijktoren (foto 2) waarvoor we anders laarzen nodig gehad hadden. Van op de uitkijktoren zag je over een groot gedeelte van de regio. In hoofdzaak bestond deze uit moerasgrond met riet en grassen, maar deze werden regelmatig afgewisseld met kleine bossen met loof- en-of naaldbomen.

We liepen ook, op vlonders, enkele honderden meters in het moeras (foto 3). Zo zagen we goed welke planten er allemaal groeiden, ookal was ook dit voornamelijk droog op dat moment. Naast vogels, vlinders en insecten zagen we geen dieren vandaag.

Na nog een korte wandeling reden we naar het stadje Tykocin. Hier staan enkele bijzondere historische gebouwen en pleinen, die eigenlijk stuk voor stuk veel te "groots" zijn voor de rest van het stadje, tenminste zo lijkt het nu... Ooit was het anders.

Tykocin was vroeger een bijzondere stad. Aan één kant van de stad woonden katholieken en aan de andere kant woonden Joden. Het had zelfs het op één na (na Krakau) grootste Joodse bewonersaantal van Polen.

Er staan dan ook een grote kerk en een grote synagoge. De kerk is nog in gebruik, de synagoge niet meer. Na de holocaust wonen er ook geen Joden meer.

De synagoge is nu een museum, dat we bezochten (foto 4). Het gebeurt niet zo vaak dat het Joodse patrimonium opengesteld is voor publiek, al zagen we wel al e.e.a. in o.a. Toledo en Praag.

Tykocin heeft ook een kasteel. Dit werd volledig gerenoveerd, een beetje over-gerenoveerd. We maakten er enkel een fotostop.

Hierna besloten we om nog een gedeeltelijke autoroute te doen. Het was immers nog te vroeg om naar het hotel te gaan... Hadden we gekampeerd, hadden we dat wél gedaan waarschijnlijk. Dan hadden we immers nog gezellig wat in onze tent of in de zon kunnen zitten ed., maar op hotel, waar de bar niet open was en in een groene regio zonder "leuke terrasjes" kun je dat eigenlijk niet...

Een restaurant in de buurt vinden, was ook niet gemakkelijk... Na een zoektocht van vele kilometers besloten we dat we gewoon weer op ons hotel zouden eten. De avond voordien aten we er al en het was in orde, maar niet "waauw". Het restaurant op zich, het interieur, was wél de moeite: er stonden grote opgezette dieren, hingen overal antieke klokken en er was veel 'overdreven' houtwerk.

NP Biebrza

Op 14-09-'16 verlieten we rond 9u, na twee nachten, camping "u Michala" in Białowieża. Onze volgende bestemming was opnieuw een nationaal park, namelijk "Nationaal park Biebrza".

Het rijden er naar toe verliep niet geheel naar wens... Bij het ingeven van de GPS had Ine blijkbaar niet nauwkeurig gekeken en waren we heel lang op weg geweest naar een gemeente met een zelfde naam, maar niet op de juiste plaats. We merkten dit pas laat op omdat we over wegen en door dorpjes gestuurd werden die niet op onze wegenkaart van Polen stonden... stom stom natuurlijk, maar het was niet anders...

...en toen kwamen we ook nog eens terecht in één van de vele wegenwerken in Polen waardoor we de oprit van de nieuw-aan-te-leggen snelweg niet vonden...

...maar enfin, we geraakten er!

Op de planning voor die dag stond een wandeling maken (uit de wandelgids) in nationaal park Biebrza en daarna kamperen in Białystok.

De wandeling die we maakten, kreeg de naam "de Honczarówska sloot", genoemd naar de eigenaar van de (ondertussen verdwenen) villa die aan het einde van de wandelweg, de oprit er naar toe, lag. Doordat die oprit verhoogd was, is het er - in tegenstelling tot de rest van de omgeving - vrij droog en loopt er langs beide zijden een beek. Daarnaast groeit struikgewas, waar zich verschillende dieren in schuilhouden. De wandeling werd gemerkt als 'gemakkelijk'... zoals de meeste routes in die regio... omdat het er vlak is, héél vlak.

Tijdens het wandelen kwamen we een vos tegen op het wandelpad. Deze was niet schuw en kwam tot dicht bij ons gelopen. Toen hij ons, door de beek, voorbij liep, kwam hij toch nog even snel piepen of we er nog waren... Tja, wij hebben ook liever droge voeten dan natte ;oP

De andere zoogdieren die er regelmatig gezien worden, zoals elanden, wolven ed., zagen we niet, ook niet van op de uitzichttoren.

Zoals geschreven, reden we nadien naar een camping in Białystok. Deze stad ligt best nog een eindje van het nationaal park af, maar in de buurt zijn er geen andere campings.

Aangekomen aan de camping bleek dit een gewoon grasveld te zijn aan een zeilschool... De camping was helemaal niet aangenaam... dus besloten we er niet te gaan staan en een hotel te zoeken. Aangezien we de dag nadien opnieuw in het NP Biebrza zouden gaan wandelen, besloten we dáár op hotel te gaan.... en moesten we dus dat hele stuk terug naar daar te rijden.

Rond half 7 checkten we dan uiteindelijk in Hotel Bartlowizna in Goniądz in, waar we dan voor twee nachten zouden verblijven.

Meer oerbos in Białowieża e.o.

Op de planning voor 13 september stond dat we zouden slapen tot half 9. Thuis zouden we dit niet denderend vinden, maar tijdens onze reizen is dit "uitslapen" voor ons... maarrrrrr dat uitslapen is niet gelukt... net als de voorbije dagen stonden we allebei om iets na zeven onder de douche.

Toen Johan op de kaart aan het kijken was naar de wandelroute (uit de wandelgids) die hij plande, om het startpunt in te geven in onze TomTom, constateerde hij ineens dat de wandelroute in een, op de kaart, gearceerd en dus afgebakend gebied interpreteerden we, lag. We gingen er vanuit dat dit het nationale park Białowieża betrof... en in het nationale park kan je enkel met een gids terecht, die natuurlijk zélf een route bepaalt...

Johan zocht, al balend, naar een alternatief... dat al snel gevonden werd.

De alternatieve wandelroute die Johan uitzocht, bleek een natuurleerpad te zijn over schreeuwarenden en was een mooie, niet zo lange, wandeling.

Terug in de auto bekeken we de kaart opnieuw... en wat bleek: We konden de geplande route wél doen. De arcering op de kaart betrof niet de grenzen van het nationale park! De grenzen daarvan lagen net iets lager dan van het gebied waar we 's ochtends hadden willen gaan wandelen! Het kon dus wél!

Vlak na de middag startten we een variant op de wandelroute uit onze reisgids. De route die we uiteindelijk namen, was bewegwijzerd met kleuren en was net iets korter dan die uit de wandelgids. Gezien het tijdstip was dat enkel maar ideaal!

Net zoals de wandeling van de dag voordien ging deze door oerbos, al waren er meer oude (dus dikke) eiken.

In de regio van het natuurpark leven, als grote zoogdieren, o.a. Europese bizons / wisenten, wolven, lynxen en elanden. We hebben heel hard gezocht, maar geen van deze dieren gezien... We zagen wel eekhoorntjes, vogels, een boomkikker, vlinders en een slang (zwarte adder?)... en nadat die slang achter Ine door naar de andere kant van het pad/landweg kronkelde, heeft Ine niet meer in de buurt van hoog gras gelopen... ;o)

Die avond hoorden we geen, in tegenstelling tot de voorgaande avond en nacht, brullende mannetjes herten.

Oerbos Białowieża

Bij ons "verslag" over onze rondreis doorheen Polen zijn we aanbeland bij maandag 12 september jl. We hadden een nachtje hotel (Hotel Lwów te Lublin) achter de rug en hadden ervan geprofiteerd om eens goed, uitgebreid te ontbijten.

De hele voormiddag reden we naar onze volgende bestemming, Białowieża. Białowieża is een kleine gemeente in het noordoosten van Polen en ligt tegen de grens met Wit-Rusland.

De reden waarom wij die richting uitreden, was het nationale park dat er ligt. Het NP is vernoemd naar de gemeente, namelijk/dus "Białowieża Nationaal Park".

Het gebied is deels nationaal park en deels beschermd natuurgebied geworden om het "oerbos" (info) dat er ligt te behouden.

Nadat we boodschappen deden en onze tent opgezet en "ingericht" hadden, wandelden we naar het infokantoortje van het nationale park. We kochten er een kaart van het gebied en liepen naar het startpunt van de wandeling die we vooraf al gezien hadden in onze wandelgids van de streek. Net zoals de voorgaande dagen was het warm. We vermoeden (en weerwebsites bevestigen) dat het opnieuw tegen 30° was.

Meteen toen we de weg afgingen en het bos in wandelden, werden we de fijne geur, de stilte en de aangename temperatuur van het oerbos gewaar!

De wandeling nam ons over vlonders over drassige grond (foto), maar ook over droge zandgrond. Het oerbos bestond uit zowel naald- als loofbomen, uit erg oude, maar ook jonge exemplaren, uit struiken en hoge bomen enz. De term "oerbos" wil immers niet zeggen dat het bos enkel uit oude bomen bestaat... het bos leeft gewoon en "hernieuwt" zich. "Oerbos" betekent dat er al eeeeuwen een bos ligt en dat dit niet of zo min mogelijk door menselijke hand gewijzigd werd. Het is in feite een soort wildernis. Spijtig genoeg zijn er niet meer zo veel oerbossen.

We zagen ook verschillende luidruchtige eekhoorntjes, vogels, zwammen enz.

Na deze deugddoende wandeling was het nog even tijd voor een koffietje, wat opfrissen en daarna gingen we uiteten in het dorpje.

en toen was het voorbij...

Gisteravond, 20-09-'16, hadden we de terugreis vanuit Polen al ingezet...

... en vanmorgen, klokslag 9h00, gingen we opnieuw op weg...

en iets na vieren waren we weer thuis!

De 14:18 rechts bovenaan de foto was de vermoedelijke tijd, dat we thuis zouden zijn... maar daarbij werden natuurlijk geen pauzes en vertragingen in het verkeer geteld.

Aangename tussenstop

 

Op zondag 11 september jl. hadden we een soort van "tussendag". Tussen Krakau en onze volgende bestemming van onze rondreis zat een te grote afstand om de dag nog op een interessante manier door te brengen. De dag zou immers enkel maar autorijden zijn. Johan plande, om dit te voorkomen, daarom een tussenstop in in het stadje Lublin.

Het was al een eind in de namiddag toen we in de stad aankwamen. Campings waren er (naar wat Johan aan info vond) niet, dus gingen we een nachtje op hotel.

Lublin bleek nét die dag een "dag van de smaak" te houden. Dit maakte dat er een gezellige drukte heerste in het verrassend mooie historische centrum van de stad!

Als avondeten aten en dronken we koosjer. We aten en dronken dit nog niet vaak, maar vinden het wel lekker.

Dagje Krakau

Het is alweer "even geleden" dat we nog eens tijd en wifi hadden om deze blog bij te houden... maar bij deze...

We waren, bij ons verslag over onze rondreis door Polen, gebleven bij het verslag van zaterdag 10 september jl. :
We hadden ondertussen al twee nachten in Krakau overnacht, maar waren nog niet naar het centrum geweest... tot deze dag.
Krakau is volgens velen een héél mooie stad... en wij beamen dat!

We startten onze tocht door de stad met een verkenning van de oude stad en liepen nadien nog door de "Joodse wijk"... en zo was onze héle dag goed gevuld!

Mooi aan Krakau is dat ze, overal waar je loopt in de meest toeristische wijken, nog volledig authentiek (en natuurlijk gerestaureerd) is. Er staan geen lelijke moderne gedrochten tussen het "oud schoon". De stad had dan ook het geluk dat ze de wereldoorlogen goed doorstond. Dit was bijvoorbeeld niet het geval in het mooie Wroclaw, waar we enkele dagen eerder waren...
De Joodse wijk ziet er wel minder "fris" en "aantrekkelijk" uit... Enfin, wat ons altijd weer verbaasd is dat het Joodse patrimonium er vaak onderkomen uitziet... wat gewoon erg jammer is!

Krakau heeft, in vergelijking met Wroclaw, veel monumentale, overdreven en groteske gebouwen, weliswaar érg mooi, maar wij vonden het subtielere, minder pocherige van Wroclaw toch nét wat mooier.

Maaaaaaaaar als je nog niet in Krakau was:
zéker een citytripje boeken! (en het kan goedkoop!!!)

Wij zijn slechts één dag naar Krakau-centrum geweest, maar daar zijn meerdere dagen te vullen, hoor!
enne, zoals wij deden (Auschwitz & de zoutmijn), rondom de stad liggen er ook nog erg interessante bezienswaardigheden!

Auschwitz-Birkenau (9 september '16)

Naar Polen gaan en Johan&Ine heten en dan niet naar Auschwitz-Birkenau gaan dat kán gewoonweg niet! We bezochten in het verleden al verschillende, verschrikkelijke nazi-gruwelijkheden in de vorm van concentratiekampen en e.a. gevangenissen (bv. Theresienstadt, Kurtenhof, kazerne Dossin).

Om zeker te zijn van een plekje in een "tour" hadden we op voorhand al gereserveerd... (belachelijk goedkoop, trouwens, in vergelijking met sommige andere minder belangrijke musea)... 9 september om11uur gingen we met de Engelstalige tour mee. Je kan er niet zonder gids binnen en bovendien is een gids hier nodig, anders zie je enkel "gebouwen"...

We startten onze drie-uur-durende tour in het gedeelte van kamp Auschwitz dat eigenlijk "Auschwitz I" heet(te). Dit gedeelte is bekend van de "Arbeit macht frei"-poort... klinkt mooi als je niet weet dat het een kamp is voor dwangarbeiders :-( In eerste instantie verbleven er gevangenen uit Polen, maar al snel gingen de Nazi's over tot het oppakken van Polen met openlijke andere ideeën, relschoppers, Roma-zigeuners, psychiatrisch zieken, verstandelijk beperkten e.a. mensen die niet onder de Nazi-norm "normaal" hoorden. Joden werden pas later tijdens de oorlog geviseerd. Zij werden naar (onder andere) Auschwitz-Birkenau gelokt met mooie verhalen over het samenleven met eensgezinden...

In de tijd dat enkel Auschwitz I nog in gebruik was, werd geëxperimenteerd met medische therapieën en het vergassen van mensen. Eens dit laatste "op punt" stond, kon het uiteindelijke doel van de Nazi's door de SS'ers in uitvoering gebracht worden... de gaskamers werden in gebruik genomen. De aanwezigen werden naar een gebouw gebracht waar ze hun spullen konden laten, zich uit diende te kleden en dan te gaan douchen... In de gaskamer hadden ze zelfs douchekoppen gehangen om het er zo uit te laten zien... De rest is trieste geschiedenis...

Na bijna twee uur in Auschwitz I te hebben rondgekeken, stapten we op de bus richting een ander onderdeel van "Auschwitz", namelijk "Birkenau". Dit onderdeel kreeg de naam van de locatie waarop zich het kamp bevond. De bewoners waren er verjaagd en met de stenen van hun huizen bouwden, de dwangarbeiders, de nieuwe verblijfsplekken van hun latere lotgenoten... en die aantallen stegen snel! Uiteindelijk werden enkel nog de gebouwen voor de SS'ers in steen opgetrokken en werd de rest uit hout opgetrokken.

Al als de mensen uit de trein in Birkenau (foto 2) stapten, werd hun lot bezegeld: Iedere gevangene moest, nog op het perron, voor de SS-arts gaan staan. Deze besliste, op basis van een eerste indruk, of die persoon als dwangarbeider kon werken ofwel dat die persoon regelrecht de gaskamer ingestuurd werd...

... maar eigenlijk gaan we ervan uit dat iedereen deze verhalen kent, of toch zou moeten kennen!

Ironisch genoeg zijn diegenen die het meeste de titel van grootste slachtoffer van dit soort wandaden van de Nazi's opeisen, nét diegenen die nu ongeveer hetzelfde doen met de Palestijnen...

maar dan zijn er ook nog de dagelijkse gruweldaden die we elkaar aandoen en die de verrechtsing van de samenleving met zich meebrengt... dáár moet men oog voor hebben!!! anders herhaalt zich deze geschiedenis gewoon weer terug!

De zoutmijn van Wieliczka

Op donderdagochtend 8-9 vertrokken we van Wrocław naar onze volgende kampeerplaats in Krakau. Onderweg reden we wel even om langs de zoutmijn van Wieliczka. De mijn werd opgenomen op de lijst van Werelderfgoed... en was het bezoek zeker waard!

Deze mijn is een van de oudste zoutmijnen ter wereld. Het winnen van zout op deze plek werd voor het eerst vermeld in 1044. De gangen van de mijn zijn in totaal 300 kilometer lang en bereiken een diepte van 327 meter.
Ons bezoek duurde twee en half uur en bracht ons tot en met het (min) derde niveau. De uitgestippelde route leidde ons (in groep) langs verschillende uit zout gehouwen gangen en zalen en langs, van zout gemaakte, beelden en zelfs een kerk (foto 2). Op verschillende plaatsen was het zout verstenigd waardoor het op een soort zwart met wit marmer lijkt!

In de mijn ligt ook een hotel. Mensen met luchtweginfecties kunnen er, omwille van de helende werking op de luchtwegen, een nachtje doorbrengen.

Het was jammer dat onze gids zo slecht Engels sprak. Het leek wel of hij een fonetisch tekstje afriedelde... wat maakte dat we niet alles begrepen, maar ook dat het saai werd... Toch hebben we een goed beeld gekregen van dit bouwwerk! ... maar vonden we de kostprijs, zeker in vergelijking met de kaartjes voor Auschwitz die we reserveerden, overdreven hoog.

Na het bezoek reden we verder naar "camping Adam" aan de rand van de stad Krakau. Na het opzetten van de tent genoten we nog even van het zonnetje (het was zo'n 30° geweest) en nadien aten we lekker in "hotel Eva"... inderdaad naast elkaar en van dezelfde eigenaar...

PS: Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de zoutmijn gebruikt door de Duitse bezetters als opslagplaats. In 1992 is de productie van zout er stopgezet, na een grote overstroming.