... wat ons bezig houdt, verbaast en blij verrast, wat we doen en misschien ook wat we laten ...
02 november 2026
Kilimanjaro... dag 8
01 november 2026
Kilimanjaro... dag 7
31 oktober 2026
Kilimanjaro... dag 6
Op zaterdag 26 september werd Johan wakker in het Karanga Kamp.
Na het ontbijt stelden alle dragers zichzelf voor en zongen ze "Jambo Bwana (Hakuna Matata)". Het liedje werd gedurende onze reis regelmatig voor ons gezongen. Via deze link kan je het filmpje van Johan zijn dragers zien.
De tekst van het liedje in Swahili:En de vertaling in het Nederlands:
Nadien startte de tocht van die zesde dag van de Lemoshoroute. Er was maar zo'n 4 km af te leggen, maar er moest zo'n 700 meter gestegen worden. De meesten doen er zo'n vier uur over. Johan en de trage dames waren langer onderweg.
Hun bestemming van de namiddag was het Barafu camp. "Barafu" is het Swahili woord voor "ijs"... en het was er die dag ook tegen het vriespunt aan. Gelukkig viel de wind die er stond mee.
In dit kamp zou Johan de nacht niet doorbrengen. Hij zou er wel veel rust nemen... om vervolgens om 23u 's avonds naar de top van de Kilimanjaro te vertrekken!
30 oktober 2026
Kilimanjaro.... dag 5
Al snel na het vertrek uit het Barranco kamp moeten alle wandelaars de Barranco-muur over. Deze "muur" is een 250 meter hoge steile heuvel van vulkanische oorsprong. Hij kan gewoon overgewandeld worden. Er is geen klimmateriaal voor nodig. Het is vooral klauteren en goed kijken waar je stapt. Het pad slingert omhoog via richels en korte rotsstukjes. Op een paar plekken loopt het pad dicht langs de rand en kijkt men de vallei in. Als het nodig is, wijzen de gidsen precies waar men best de voeten neerzet... en inderdaad, Johan trok goed zijn plan.
"Kissing Rock" of "Jiwe la Kubusu" is een bekend, smal stukje van de route. Hier moet men zich dicht tegen de rots aandrukken om langs te lopen. Om erlangs te komen, moeten de klimmers zich met beide handen aan de rots vasthouden en hun lichaam er tegenaan drukken alsof ze de rots omhelzen.
De beklimming duurt sowieso één à twee uren. Johan en zijn medeklimmers deden er langer over, al hadden de dames een betere dag.Die nacht overnachtte de groep in het Karanga kamp, op zo'n 4.000 meter hoogte. Het ligt al ver boven de wolken. De gletsjers van de Kilimanjaro zijn van vrij dichtbij te zien.
Deze dag moesten twee dragers eerst een uur naar beneden om water uit een riviertje te halen en dit water dan vervolgens naar het volgende kamp te brengen. Daar was immers geen water in de buurt. Deze twee zijn dus acht uur onderweg geweest! Een andere drager was deze dag in dit kamp aangekomen met nieuwe verse voedingsmiddelen. Hij was hier twee dagen mee onderweg geweest!
De dag was gestart met een warme thee en eindigde ook met iets warm... een hete warmwaterfles voor in de slaapzak, want 's avonds en 's nachts was het behoorlijk koud.
29 oktober 2026
Kilimanjaro... dag 4
28 oktober 2026
Kilimanjaro... dag 3
Twee van de drie dames, die geen medicatie tegen hoogteziekte hadden om te nemen, waren ziek geworden. Dit maakte dat het tempo belachelijk traag vooruit ging, vond Johan. Gelukkig werd Johan een paar keer met de tweede gids vooruit gestuurd. Die gidsen hadden natuurlijk ook gemerkt dat het te traag ging voor Johan.
Onderweg was het erg bewolkt geworden en was het gaan regenen. Het lavaveld met de heidevegetatie en vetplanten waardoor de groep wandelde, zat in de mist. Ook de Shira Peak, een oude krater van de Kilimanjaro, bood op dat moment geen uitzicht op de hoogste top van de Kilimanjaro. Deze krater is overigens al zo'n 2 miljoen jaar geleden gestopt met actief zijn.
's Middags, rond half 4, kwam de groep (uiteindelijk) aan in Shira Two Camp. Hier werd Johan weer ontvangen met een warm theetje in een volledig opgebouwd kamp. Terwijl Ine op wandel was in de buurt van de berg Meru, kreeg ze weer een appje van Johan, die ze toen al bijna twee dagen niet 'gehoord' had. Die Meru is een actieve vulkaan van 4.566 meter die Johan, zonder bewolking, ook steeds zag liggen vanop zijn tocht. De vulkanen liggen maar zo'n 70 km van elkaar.
Het kamp Shira Two Camp staat bekend om zijn adembenemende panoramische uitzicht op de Kilimanjaro-vallei. Gelukkig trokken mist en wolken toch even weg zodat Johan een prachtige zonsondergang had.Verder staat het kamp en de ligging bekend als een van de eerste kampen waar klimmers mogelijk last krijgen van hoogteziekte... maar dat was dus in Johan zijn wandelgroep al eerder gebeurd...
Rond 19u hadden Johan en Ine terug appcontact. Johan gaf toen aan dat het er koud was in dat Shira Two Camp, tegen het vriespunt aan. Hij liet Ine nog weten dat hij geen last van hoogte had, behalve dat hij vermoeid was door de hoogte... Ine was dus weer even gerust gesteld.
27 oktober 2026
Kilimanjaro... dag 2
Net als de avond voordien werden Johan zijn zuurstofgehalte in zijn bloed en polsslag gemeten. Op 2.650m in het Mti Mkubwa Camp, waren die niet heel veel anders dan thuis. De dagen nadien zouden, met de hogere hoogte, het zuurstofgehalte in zijn bloed gaan dalen en zijn polsslag licht gaan stijgen. Johan zijn waardes bleven echter gedurende de hele tocht steeds heel normaal (voor de hoogtes waar hij was).
Terwijl Johan aan zijn tweede dagtocht startte, waren de dragers nog druk bezig met het afbreken van het hele kamp, maar ze staken eigenlijk al vrij snel het groepje van Johan voorbij en waren alweer op weg naar het volgende kamp. De tocht van die dag ging eerst nog door regenwoud, waar Johan nog vele mooie bloemen zag.
Daarna liep het regenwoud over in heidegebied op het "Shira plateau", een dor en droog erg oud lavaveld met heidebegroeiing. Er hing hier en daar nog mist, maar het bleef die dag wel droog. Gaandeweg de wandeling kwam de zon er ook door... en dat werd weer zweten!
Onderweg, tijdens een pauzemoment, had Johan even verbinding en appcontact met Ine. Zij was zich op dat moment aan het verdiepen in de Maasaicultuur (blogbericht).
Een paar dagen later dan dat Johan op dat Shira plateau wandelde, zou er daar een brand uitbreken die nog enkele dagen zou aanhouden. De brand maakte (o.a.) de Lemoshoroute wandelen voor diegenen die na Johan wilden starten, niet meer mogelijk.
Op het einde van de dag had Johan 1.200 m geklommen tijdens zijn tocht van 7 km. Johan kreeg pas zijn eerste zicht op de Kilimanjaro op kampplek Shira Camp One (waar Ine de dag voordien geweest was).
26 oktober 2026
Kilimanjaro... dag 0 & 1
Op zondag 20 september '26 waren we ieders een eigen weg gegaan, zoals je ook al las in dit blogbericht. Ine werd naar haar lodge in Matadi in West-Kilimanjaro gebracht. Johan werd, veel minder ver van het eerste hotel, naar een lodge in Moshi gebracht.
25 oktober 2026
24 oktober 2026
Jarig in 2027
Het heeft even geduurd vooraleer we bestemmingen hadden voor onze verjaardagsreizen in 2027, maar ondertussen is dat probleem opgelost!
Onze maartreis houden we op Kreta en onze junireis brengen we door op de Eolische Eilanden (bij Sicilië)!
23 oktober 2026
Dag 22 & 23
De luchthaven vanwaar we 's avonds een vlucht naar Brussel (via Naïrobi) zouden nemen, Kilimanjaro airport, lag op zo'n 190 km... vier uur rijden van die laatste lodge. Gelukkig konden we heel die weg over asfalt rijden!
Omdat we liever ruim op tijd op de luchthaven waren dan te laat, dat we door het grote en drukke Arusha moesten en er op de heenweg files door wegenwerken waren geweest, hadden we afgesproken met onze chauffeur dat we rond 11u zouden vertrekken.
We hadden afgesproken dat we onderweg enkele keren zouden stoppen om koffie te drinken en een keer om ook te lunchen. Een eerste dergelijke stop maakten we bij een museum over tanzaniet... tegenwoordig behoort dit mineraal tot de geliefdste edelstenen.
Tanzaniet is een zeldzame en kostbare edelsteen die exclusief gevonden wordt in Tanzania, nabij de Kilimanjaro. De steen staat bekend om zijn unieke blauwpaarse kleur, die varieert van lichtblauw tot diep indigoblauw met paarse tinten afhankelijk van de kijkhoek. Ontdekt in 1967, is tanzaniet relatief nieuw in de wereld van edelstenen.
Zoals verwacht waren we veel te vroeg op de luchthaven. We moesten ook nog wachten vooraleer we konden inchecken. Gelukkig hadden wij wel een paar zitjes weten te bemachtigen. Vele toeristen die er waren, moesten op de grond zitten.
Doordat er verschillende passagiers van onze vlucht lang aan de balies moesten staan vooraleer ze hun bagage konden afgeven, het aanschuiven was bij de douane en er een lange rij bij de security stond, duurde het anderhalf uur eer we aan onze gate konden wachten... maar nadien verliep eigenlijk alles verder in orde... en stapten we zondagmiddag 11 oktober '26 weer thuis binnen.
Met dit bericht over de laatste reisdag(en) is ons verhaal echter nog niet uitverteld! We hebben het immers nog niet gehad over Johan zijn eerste week in Tanzania, tijdens zijn klim van de Kilimanjaro.
22 oktober 2026
Rhotia Valley projecten
We hadden er nog voor kunnen kiezen om de ochtend van onze 21e reisdag een activiteit in de buurt van het Eyasimeer te doen. Omdat we dan weer gids Samuel zouden krijgen, wilden we dit niet. We hadden daarom besloten om wat uit te slapen en met tussenstops naar onze volgende lodge te gaan. En dan daar te vragen wat we daar zouden kunnen doen.
Er waren geen activiteiten te boeken in deze lodge, maar we spraken wel af dat we, na schooltijd, een bezoek zouden gaan brengen aan het kinder- en weeshuis en dat we 's avonds naar het informatiemoment over het "droneproject" zouden gaan.
Nadat we naar onze "tent" gebracht werden, aten we op het terras van de "tent" uit onze lunchbox. Het is ons tijdens de hele reis niet één keer gelukt om hier alles uit op te eten!
Erg warm was het die dag niet, maar we zaten ook terug best 'hoog', daar tussen die heuvels. Het bleef die dag ook steeds zwaar bewolkt... eigenlijk ideaal weer om ons bezig te houden met hetgeen ook moest gebeuren...: de koffers/tassen weer maken.
De dagen voordien hadden we steeds één tas in de jeep gelaten waarin spullen zaten die we tijdens safari's zeker niet nodig zouden hebben. Nu was het tijd om onze twee tassen weer ongeveer evenveel te doen wegen.
Op de volgende heuvel dan de lodge ligt het Rhotia Valley Children's Home. Wat meteen opviel aan het kinderhuis was de mooie toegangspoort met olifanten! Rondom een grasveld met speeltuigen liggen verschillende gebouwen. Een verlegen meisje van 14 kreeg de opdracht om ons een rondleiding te geven. Ze vertelde dat de jongens en meisjes, per leeftijdscategorie, apart sliepen. Hoe ouder je bent, hoe meer je zelf moet doen, vertelde ze. Een groepje jongens was op het grasveld hun was aan het doen. Toen we in het studielokaal waren, kwamen de jongens binnengelopen. Zij hadden verschillende raadsels voor ons... of wij er ook één hadden voor hen... oei, die hadden we niet voelen aankomen...
Er werd ons bevestigd dat niet ieder kind dat in Rhotia Valley Children's Home woont wees is, maar dat er ook kinderen wonen van een alleenstaande moeder of uit een gezin met alcoholisme, werd ons verteld... een mooi initiatief!
Terwijl we terug naar de lodge wandelden, vertelde het meisje die ons naar en van het weeshuis wandelde dat ze 's ochtends nog een hyena had gezien. Ze vertelde dat ze blij was dat het droneproject er was.
Na het avondeten zouden we eindelijk te weten komen wat dat "droneproject" was! Er waren twee dronepiloten mét hun drone langsgekomen om alles uit te leggen en te laten zien. Het droneproject van Rhotia Valley Tented Lodge heet "Kazi ya Tembo” (KYT) of "Human-Elephant Conflict-project" (HEC). De drone zorgt ervoor dat olifanten veilig weg geleid worden van landbouwgebieden en boerderijen in de buurt, zonder schade aan mens of dier.
De lodge de landbouwgrond in de buurt liggen tegen het Ngorongorobos, wat al onderdeel is van het beschermd natuurgebied Ngorongoro en dus vol wilde dieren zit... en aangezien deze gebieden niet omheind zijn, lopen die dieren gewoon waar ze willen... en olifanten weten (en onthouden) dat er water te vinden is en dat er velden vol lekkere gewassen liggen, met alle gevolgen van dien...21 oktober 2026
De Hadzabe, Datoga (en Iraqw)
Op 8 oktober '26, onze 20e reisdag in Tanzania, stonden het bezoek aan twee stammen op het programma. Toen we onze reiswensen i.v.m. Tanzania waren gaan bespreken, hadden we aangegeven dat we geen stammen wilden gaan bezoeken. We werden toen eigenlijk omgepraat doordat beloofd werd dat de manier waarop deze bezoeken zouden verlopen helemaal anders zouden zijn dan anders. Onze twijfels bleven. Eerder hebben we er, in Gambia en Namibië, slechte ervaringen mee gehad: in Gambia was het puur geldgewin, in Namibië voelde het als een mensenzoo…
Onze ervaring met de eerste stam van de dag, de Hadzabe, was mogelijk nog erger dan eerdere! In onze reisbeschrijving staat dat we met de Hadzabe-mannen op jacht zouden gaan. De stam is nomadisch en leeft van de jacht, honing en fruit dat ze vinden. De Hadzabe staan bekend als een van de laatste nog bestaande jager-verzamelaarsgemeenschappen in Afrika. Ze blijven ongeveer drie weken op dezelfde plek en trekken dan, in hetzelfde gebied, verder. Ze maken geen woningen, maar zoeken beschutting onder struiken om te slapen. In het regenseizoen slapen ze onder rotsen en in uitgeholde baobabbomen. Er zouden momenteel nog zo'n 700 à 800 Hadzabe zijn. Degenen die nog nomadisch leven, leven in kleine familiegemeenschappen van 20-25. Hun levensverwachting is erg laag, maar zo'n 33 jaar.We verwachtten dus volwassenen om mee op jacht te gaan. We hebben in hun kamp enkel, heel kort, één volwassen man en drie volwassen vrouwen gezien. De rest wordt er uitgevoerd door de kinderen! De kinderen staan er in voor het 'onthaal' van de toeristen, het tonen van hoe ze op jacht gaan en hoe dansen is in hun cultuur. En naast ons zagen we dat er nog verschillende jeeps met toeristen waren en aankwamen... we hebben hierover al ons beklag gedaan bij onze Tanzaniaanse en Vlaamse reisorganisatie... die beloofd hebben actie te ondernemen...
Nadat we uitleg kregen over alle verschillende pijlen ze mee op jacht nemen, waren we op weg, op jacht: twee +/- 14 à 15-jarigen, een +/- 10-jarige, lokale gids Samuel, onze chauffeur Godsilent en wij... Doordat die kinderen, Samuel en Johan er dusdanig snel van door gingen, konden we samen niet overleggen... maar beiden hadden we hetzelfde gevoel... : Het zijn kinderen!Ine sprak onderweg met Godsilent over de leeftijd van de kinderen, maar omdat de Hadzabe niet aan 'verjaardagen' doen, blijft het een schatting. Ine vroeg of de kinderen niet naar school gingen. Het was immers donderdagochtend. Dat bleek niet het geval. Bij de Hadzabe gaat geen enkel kind naar school, zei Samuel aan Godsilent. Samuel zei dat dit niet mogelijk was vanwege de nomadische levensstijl... wat we quatsch vinden omdat de Maasaikinderen, ook nomadisch, wél naar school gaan... Ine haar kritische vragen aan Godsilent deed hem beseffen dat de kinderen heel wat geholpen zouden zijn als ze, naast hun kliktaal die eigen aan hun stam is, ook Swahili zouden spreken, de gemeenschappelijke taal tussen alle verschillende Tanzaniaanse stammen. Onderwijs is het recht van ieder kind én er is leerplicht in Tanzania!
Met het toelaten van toeristen zijn de Hadzabe tientallen jaren geleden begonnen onder het mom van het laten kennismaken met hun cultuur en deze te bewaren... wat prima is... maar nu laten ze hun kinderen voor hen werken!? Laat die mannen dat tonen! en de kinderen naar school gaan! Hetgeen die kinderen ons lieten zien, lijkt waarschijnlijk niets meer op hun cultuur!
Vooral het feit dat we ons al in een heel andere, erg primitieve, cultuur dan de onze bevonden en we sowieso sterke principes hebben over kinderarbeid, uitbuiting ed. maakte het moeilijk... eigenlijk wilden we meteen met de activiteit stoppen... maar alle aanwezigen hadden er nog nooit op deze manier over nagedacht. Godsilent kregen we aan het denken, maar Samuel sprak te weinig Engels en was (doordat hij half-Hadzabe is) te verweven met de gang van zaken... en die kinderen hadden honger...Tijdens de drie uur dat we met de kinderen op jacht waren, waren de kinderen heel serieus bezig met het vinden van vogeltjes om dood te schieten, als ontbijt. Toen ze eekhoorns vonden, begon de pret: de jongens leken ineens gewone kinderen die wat eekhoorns volgden in verschillende struiken en bomen. Ook Samuel en Godsilent gingen meedoen om de eekhoorns een bepaalde richting uit te sturen door er stenen naar te gooien... dolle pret... en wij wilden dat het zo snel mogelijk eindigde...
De kinderen slaagden er in om een tiental vogeltjes en twee eekhoorns aan hun pijl te rijgen... niet altijd even dood zoals wij gewild hadden... Trots werden de diertjes getoond en werd, in de kliktaal, verteld hoe de vangst ging. Eén jongere was heel goed in het levendig beschrijven van alles, best grappig en vreemd genoeg begreep je steeds wat hij vertelde.Datogavrouwen dragen vaak karakteristieke roodbruin gekleurde lederen kleding (vaak van geitenleer), opvallende koperen sieraden, hebben grote gaten in hun oorlellen en ouderen hebben vaak nog ronde litteken-tatoeages rond hun ogen... maar tegenwoordig worden er ook gewone, kleurige stoffen gedragen over 'gewone' kleding. Een traditioneel geitenlederen vel met pareltjes wordt wel nog steeds omgebonden door de dames als teken van hun cultuur.
Gelukkig was er, bij de smederij die we bezochten, een gids van een ander koppel die wel goed Engels sprak en ons uitlegde hoe de Datoga te werk gaan bij het smeden. De Datoga staan bekend als bekwame traditionele smeden die schroot omvormen en omsmelten tot speerpunten, pijlen en sieraden. Er werd ons getoond hoe van een grote kepernagel, door er op te blijven kloppen, een speerpunt met weerhaken gemaakt wordt. De Hadzabe gebruiken deze bijvoorbeeld om op bavianen te jagen. Deze dieren zijn, zonder die weerhaken, immers moeilijk te bejagen omdat ze slim zijn om een gewone speer gewoon uit te trekken en verder te lopen, zonder veel lichamelijke schade.
Door verschillende Datogavrouwen werd ons getoond hoe zij, traditioneel, leefden. Hun woningen worden, zoals bij vele stammen, gemaakt van houten takken en klei.
"Gids" Samuel wist eigenlijk niet goed wat hij daar aan dat meer verder moest doen... Toen we, vanop afstand, naar een aantal vissers stonden te kijken, besloot hij er naar toe te wandelen. Van op een soort pier haalden vissers net hun netten op. Ze lieten zien wat ze gevangen hadden: twee soorten erg kleine visjes... magere vangst... De vissers hadden een soort tentenkamp opgebouwd nu het meer zo ver weggetrokken was van de oorspronkelijke oever...
20 oktober 2026
Ngorongoro gebied & verder
Deze witte neushoorns in het Ngorongoro gebied zijn er pas: sinds maart '25 zijn er in totaal 18 witte neushoorns uit een reservaat in Zuid-Afrika gebracht. Voordien waren er enkel nog zwarte neushoorns in de krater. Tijdens onze voormiddag in de krater kregen we zes witte en (van heel ver) twee zwarte neushoorns te zien... en ja, dat verschil is moeilijk te zien, vinden we: het verschil zit in hun lippen. De lippen bij de witte neushoorn zijn breed, terwijl de lippen van de zwarte neushoorn eerder puntig zijn. Deze lippen gebruikt de witte neushoorn om te grazen, terwijl de puntige lip van de zwarte neushoorn hen beter in staat stelt om bladeren en twijgen te plukken.
Momenteel zou er in Tanzania overigens geen stroperij meer zijn vanwege het harde optreden van de overheid ertegen.Onze chauffeur probeerde steeds andere wegen in de krater te nemen dan de andere jeeps, maar dat verhinderde niet dat ook wij tussen 25 (of meer) jeeps naar wat leeuwen te kijken... Die chauffeurs hebben onderling radiocontact waardoor 'goede' locaties aan elkaar doorgegeven kunnen worden. De kraterbodem is 260 km2 groot, maar bevat veel water waardoor dit gebied ook weer niet heel groot is om zó veel toeristen in rond te rijden. Jammer, wel. De dieren lijken er op zich geen last van te hebben, maar moeten wel tussen de jeeps doorlopen om van locatie te veranderen.
Terwijl we bij een gedode buffel, met leeuwen bij een koel riviertje wat verderop, wachtten tot die leeuwen eindelijk uitgerust en uitgehijgd genoeg waren om te gaan eten, aten wij (in de jeep natuurlijk) ons ontbijt op. Die leeuwen namen al de tijd, dus die zagen we uiteindelijk niet meer die buffel binnensmikkelen.
Naast die neushoorns en leeuwen zagen we buffels, Grant's en Thomsongazelles, zebra's en gnoes, als ook hyena's, jakhalzen, kraanvogels, een vleermuis-/grootoorvos, secretarisvogels, koritrappen, blauwkopkroonparelhoenen, flamingo's, pelikanen, wrattenzwijnen, struisvogels, gieren en weer heel wat vogels. Tegen de kraterwand, waar er wel bomen en struiken groeien, kregen we nog olifanten en een boomklipdas te zien. Overigens, in het Ngorongorogebied zijn er, ondanks het water en de vele dieren, géén dazen!Na het Ngorongorogebied te verlaten, sloten we meteen ook weer een safarihoofdstuk af: Dit was immers de allerlaatste gamedrive van onze reis... en wat hadden we wéér veel gezien!
Vanuit het Ngorongorogebied reden we terug de bewoonde wereld in. Bij een grote souvenierswinkel konden we, buiten, aangenaam lunchen.
Vervolgens reden we richting het zuiden, naar het vruchtbare gebied aan het Eyasimeer. We passeerden vele velden met koffie, maïs, uien. In de dorpjes was een mix aan huisjes: van gammele lemen hutjes, beter lemen hutjes met schotelantennes, kleine bakstenen huizen tot de grotere bakstenen soort. In sommige dorpjes was geen verpakking op de grond te zien, in andere lag en hing het overal van de wind.Onderweg pikten we Samuel op. Samuel werd 's anderendaags onze gids. Hij sprak slecht Engels waardoor onze chauffeur veel moest vertalen. Samuel wilde persé dat we allerlei zinnetjes in de taal van de stammen die we 's anderendaags zouden bezoeken, herhaalden... meteen ontstond enig ongenoegen richting de man...
Omdat we al rond half 3 in onze mooie lodge waren, konden we nog wat vrije tijd nemen, wat ook weer welkom was. We werden gewaarschuwd voor de schorpioenen in de regio. Die zagen we niet. Wat we wel steeds zagen als we naar ons huisje wandelden waren de vrolijk gekleurde Nyasa dwergpapegaaitjes.