24 februari 2026

Altijd de verkeerde rij...

Deel overgenomen uit dit artikel van WinWin:
"Ken je dat gevoel dat je weeral voor de 'verkeerde kassa' koos? Maar is dat gevoel wel altijd terecht? ...docente sociale psychologie ..., legt uit hoe ons menselijk brein werkt wanneer we in een lange wachtrij staan: "We vergelijken onszelf constant met een ander en beelden ons heel makkelijk in hoe het had kunnen zijn als we voor die andere rij hadden gekozen."

"Ik kies elke keer opnieuw voor de verkeerde rij in de supermarkt, die met de langste wachtrij", ... "Nochtans, ik analyseer goed op voorhand. Ik kies vaak voor de kortste rij of die met de minste producten op de band. Maar dan zie ik de rij naast mij - die veel langer was - plots heel snel vooruitgaan. Sneller dan de rij waar ik voor koos."
... is deze frustratie wel altijd terecht? Kiezen we inderdaad 'elke keer' weer voor die traagste rij aan de kassa? 
...Onderzoek toont aan dat we niet systematisch slechter kiezen. Gemiddeld sta je zelfs even vaak aan de snellere kassa als in de trage rij."
"We hebben de neiging om vaak voor de kortste rij te kiezen, omdat dat logisch lijkt"..."Een rij met minder mensen zal sneller gaan, denken we dan. Maar dat klopt niet altijd. Wat écht telt, is de tijd die iedereen nodig heeft om geholpen te worden. Niet zozeer het aantal mensen in de rij."

In 2017 werd hier al wiskundig onderzoek naar gedaan... een formule waarmee je de lengte van een wachtrij kon berekenen. De conclusie was duidelijk: wiskundig gezien heb je even vaak geluk als pech."
En toch voelt het aan alsof je elke keer opnieuw 'verkeerd koos'... zijn er 3 emoties die dit gevoel versterken: spijt, jezelf vergelijken met anderen en onze neiging om negatieve ervaringen makkelijker te onthouden.

"We voelen als mens al gauw spijt. We noemen dat in de psychologie 'tegenfeitelijk denken': we denken vaak aan 'hoe het had kunnen zijn'. Ons brein maakt razendsnel een alternatief scenario: "Als ik die rij had gekozen, dan was ik nu al buiten."

"Dat denkbeeldige alternatief voelt vaak beter aan dan de realiteit en versterkt het gevoel van spijt" ... "Bovendien maken we onszelf verwijten. 'Ik had beter moeten weten', denken we dan. Maar daar zit geen logica in, want je kon de onvoorspelbaarheden onmogelijk op voorhand weten."
Ten tweede zijn we als mens ook heel erg geneigd om te vergelijken met anderen... "Er bestaat zoiets als sociale vergelijking: ons brein vergelijkt voortdurend. Zodra we anderen zien bewegen terwijl wij stilstaan, ontstaat de frustratie."
Ten derde onthoudt ons brein makkelijker een negatieve ervaring dan een positieve. "We onthouden vooral de verliesmomenten: de keren dat we 'verkeerd' kozen, blijven makkelijker hangen dan de momenten dat we voor de snelle rij kozen..."

Geen opmerkingen:

Een reactie posten