Richting Stockholm (Dag 15)

Op zaterdag 23 september waren we twee weken onderweg. We waren in Midden-Zweden in het oosten van het land beland, meer specifiek in Uppsala. Daar was het na twee nachten in het zelfde appartement weer tijd om al ons materiaal (koffer, etenswaren, frigobox, dagrugzak, fototas en meer) weer in te pakken om verder door te reizen. 's Avonds zouden we in een hotel in het centrum van Stockholm overnachten. Uppsala en Stockholm ligt een 70-tal kilometers uit elkaar, maar op de weg daarheen maakten we, zoals steeds, nog verschillende omwegen en stops.

Die eerste stop maakten we al na een kwartiertje rijden. We stopten aan "Gamla Uppsala". Dit betekent 'oud-Uppsala'. 

Tijdens de Noordse bronstijd (1700-500 v.Chr.) was Gamla Uppsala een plek waar mensen begraven werden in grafheuvels. De meeste graven zijn echter van de Noordse ijzertijd en vikingtijd. Men vermoedt dat er ooit 2 à 3.000 grafheuvels waren in Gamla Uppsala. Tegenwoordig zijn er nog een 250-tal (foto 1). Vele gingen verloren door landbouwactiviteiten.

Van die overgebleven grafheuvels zijn er drie gigantisch groot (foto 1). Dit zijn de "koninklijke grafheuvels" van drie Vikingkoningen. Volgens folklore liggen er echter drie goden begraven, namelijk Thor, Odin en Freyr. In de 19e en 20e eeuw ontdekte men resten van drie prinsen van Huis Ynglinge, het oudste koninklijke geslacht in Noorwegen en Zweden, uit de 5e en 6e eeuw.

Momenteel is Gamla Uppsala een rustig dorp bij de stad Uppsala, maar in vroegere tijden, al in de 3e en 4e eeuw na Chr. was het een belangrijke religieuze, economische en politieke stad. 

Tijdens de Middeleeuwen (500-1500 na Chr.) was dit dorp het belangrijkste van de regio. Het was toen waarschijnlijk in het bezit van de Zweedse Kroon. Het was de plaats waar recht gesproken werd en volksraadplegingen gehouden werden, het zogenaamde "þing".

In 1164 werd de zetel van de aartsbisschop gevestigd in Gamla Uppsala en werd er een kathedraal gebouwd. Toen deze in 1245 door een brand verwoest werd, vroeg de toenmalige aartsbisschop toestemming om de stad meer stroomafwaarts te verplaatsen om zo het handelsverkeer over de bochtige rivier Fyrisån te vergemakkelijken. Dit werd toegestaan op voorwaarde dat de nieuwe stad ook Uppsala zou gaan heten. De oude stad kreeg zo de naam "Gamla Uppsala" en het huidige Uppsala kreeg de naam van deze stad. In plaats van een kathedraal werd er een kerk gebouwd in Gamla Uppsala, Gamla Kyrka.

Wetenschappers zijn ervan overtuigd dat er een tempel in het eerste Uppsala lag. Deze is echter (nog) niet teruggevonden. Men vermoed namelijk dat hij onder de Gamla Kyrka ligt.

Skoklosters slott werd ons tweede bezienswaardigheid van de dag. Op foto 2 zie je een grote hoeve en daarachter het kasteel "Skoklosters slott". 

Het allereerste gebouw dat er stond, alsook het tweede werd verwerkt tot de grote hoeve die er nu nog staat. Hoe rijker en groter het gezag het Huis Wrangel werd hoe groter ze namelijk gingen wonen. Carl Gustaf Wrangel liet het kasteel bouwen... maar vele van de kamers werden zelfs nooit gebruikt. Het mooie, grote kasteel in barokke bouwstijl was te bezichtigen, maar wij lunchten er enkel.

Na een half uur rijden kwamen we aan in Sigtuna. Dit stadje ligt ook aan het Mälarmeer, net als Skoklosters slott. Dit meer is het derde grootste meer van Zweden, maar lijkt zo eigenlijk niet. Het is namelijk heel grillig van vorm en heeft veel schiereilandjes en eilandjes. Het is gescheiden van de Oostzee, maar was vroeger een inham van die Oostzee. Doordat het land in die regio, na de IJstijden, steeg, is het meer nu gescheiden van de Oostzee.

Het duurde even vooraleer we een parkeerplaats vonden in Sigtuna. Het leek wel alsof iedereen van mogelijk de laatste zon van 2023 aan het genieten was in dit stadje... maar naast die zon was het natuurlijk ook zaterdag en is Sigtuna gewoonweg erg toeristisch.

Sigtuna werd gesticht rond het jaar 980. Het was de eerste hoofdstad van Zweden. Hier was de militaire, economische en geestelijke macht geconcentreerd. Het bleef, toen Stockholm en andere steden veel belangrijker geworden waren, wel nog eeuwenlang een belangrijk religieus oord. 

Het middeleeuwse deel van de stad heeft pittoreske met kinderkopjes belegde straten en staat vol gekleurde historische gebouwen. In die buurt staan ook enkele ruïnes van kerken, waar er, als eerste Christelijke centrum van Zweden, verschillende van waren. In de stad zijn verder zo'n 30 runenstenen uit de 11e eeuw te vinden. We maakten een rondwandeling, a.d.h.v. een kaartje van bij de toeristische dienst, langs de verschillende ruïnes, een molen en verschillende runenstenen (foto 3)... en die vinden we erg interessant!

Vanuit Sigtuna was het nog een 50-tal kilometers tot in Stockholm. We hadden een hotel in het stadscentrum genomen zodat we nog een stadswandeling konden maken. We hadden immers niet zo veel tijd om de stad te bezoeken... maar dat was eigenlijk ook de bedoeling: we wisten namelijk op voorhand dat we Stockholm niet zo heel bijzonder zouden gaan vinden.

Omdat we in het centrum van de stad op hotel zaten, hadden we ook een hotel met parking genomen. In die smalle parking viel Ine van een kleine helling, waar Johan haar net daarvoor gewaarschuwd had. Enfin, ze sloeg haar 'slechte' linkervoet om en voor ze het wist, lag ze op haar rug. Gelukkig had ze haar dagrugzak al op haar rug gehangen... achteraf was het een heel hilarische situatie... maar die linkervoet zou weer een paar dagen in een brace moeten, we zouden geen grote wandeling kunnen maken en autorijden zou Ine ook best enkele dagen niet meer doen... maar op hotel blijven zitten, wilde Ine niet doen. Al mankend, met brace en een pijnstiller binnen ging Ine samen met Johan de stad in.

We gingen eerst naar Tössebageriet, een banketbakker. De reden waarom we die uitkozen, was omdat onze reisgids schreef dat ze er de lekkerste 'semlor' van de stad hadden. Van een semla (meervoud semlor) wisten we dat het typisch Zweeds was en deze deegbol met amandelspijs en slagroom hadden we nog nergens in de bakkerstoog zien liggen, dus dáár moesten we heen! Maar helaas, er waren geen semlor... niet omdat ze op waren, maar omdat het de tijd van het jaar gewoonweg niet was. Een semla wordt blijkbaar énkel op dinsdag zeven weken vóór Pasen gegeten (al maken ze tegenwoordig uitzonderingen en zijn ze vaak elke dag verkrijgbaar tussen Kerst en Pasen)... dus kozen we maar iets anders lekkers uit!

Vanuit Tössebageriet gingen we verder op verkenning van de stad. We passeerden veel 'herenhuizen' maar ook extreem protserige gebouwen (foto 4) en moderne, recente bouwsels.

Ine wilde persé langs de allereerste winkel van Gudrun Sjödén gaan. Ine gaat in Londen en regelmatig ook in Keulen naar de winkel van deze Zweedse ontwerpster. Ine hoefde er dus niet gaan te shoppen want had niks nodig, maar was gewoon nieuwsgierig naar de locatie van die éérste winkel. Momenteel heeft Gudrun Sjödén in totaal 22 winkels in 5 landen, maar in Stockholm liggen er 4. Toen we langs deze eerste winkel kwamen, was het na vieren en was de winkel (op zaterdag) gesloten. Binnengaan kon dus niet, maar hoefde dus ook niet. Aan de winkel was trouwens ook niks speciaals te zien... maar het was zoiets waar Ine spijt van zou hebben als ze niet langsgegaan had...

Stockholm ligt ook aan het Mälarmeer, waar we in dit bericht eerder over schreven. De stad is daardoor ook samengesteld uit verschillende (schier-)eilandjes.  Bij het vervolg van onze stadswandeling wandelden we over een brug en langs het Koninklijk Paleis zo Gamla Stan ("de oude stad") binnen. Gamla Stan ligt op de eilandjes Stadsholmen, Riddarholmen, Helgeandsholmen en Strömsborg. De Oude Stad dateert uit de 13e eeuw, maar de meeste gebouwen zijn uit de 18e en 19e eeuw. De wijk bestaat uit oude huizen in Noord-Duitse stijl. De huizen zijn vaak donkergeel en oranje. De oude stad heeft veel kasseienstraatjes en er staan verschillende oude kerken. Verder heeft het veel cafés, restaurants, souvenirwinkels, studio’s, galerieën en enkele musea... en is het nu érg toeristisch en steeds druk.

Gamla Stan is niet steeds belangrijk geweest bij de uitbreiding van de stad. Van halverwege de 19e tot halverwege de 20e eeuw verloederde de oude stad tot een vieze achterbuurt.

Ondertussen waren we ook aan het uitkijken naar een restaurant of bistro om te eten. Vele van die eetgelegenheden waren echt op toeristen gericht en spraken ons alles behalve aan. Óf het was een pizzeria,  hamburgertent, kebab- of sushizaak. Uiteindelijk vonden we toch een zaakje waar we wilden gaan eten. Wat Ine uitkoos, weet ze niet meer, maar Johan bestelde köttbullar... inderdaad, bekend door de Zweedse keten Ikea... maar deze köttbullar waren toch lekkerder vond Johan... Gelukkig! Stel je voor dat Ikea-eten de norm was!

De rest van de avond liet Ine haar pijnlijke enkel vooral rusten...