Terug naar het vasteland (21)

Op vrijdag 29 september, vandaag dus precies één maand geleden, ruimden we al onze spullen weer op, poetsten we snel de stuga en reden we weer weg... en ja, het was wéér mistig... en wat druilerig...

Er was nog één plek op Öland die we de dag voordien niet meer bezocht hadden gekregen. En die lag niet zo ver van onze stuga: Gråborg.

Gråborg is opnieuw een ringwalburcht. Deze is het grootste gevonden fort van zijn soort op het eiland. Gråborg heeft een diameter van zo'n 200 meter. De omtrek is 640 meter. Foto 1 werd door Johan gemaakt terwijl hij tegen de burchtwal staat en Ine aan de andere kant... Deze muur is 6 m hoog en 11 m dik. De oudste delen van het fort dateren waarschijnlijk uit de 5e eeuw. Het kasteel werd verder in fasen uitgebreid tot in de 12e eeuw. Vanaf dan was het waarschijnlijk een afgeschermde marktplaats.

De burcht ligt op landbouwgrond. Er staan regelmatig koeien in de burcht. Toen wij er waren lagen ze errond.

We reden het eiland Öland af via de brug naar Kalmar. De mist was weggetrokken maar het was nog zwaar bewolkt en het druppelde bijna constant. 

We stopten in Kalmar eerst bij het kasteel van de stad "Kalmar slott" (foto 2). Dit was blijkbaar lang een van de sterkste forten in Zweden. In 1180 wordt het gebouwd als burcht, maar het werd later ook een van de favoriete residenties worden van het Zweedse koningshuis... en dan moest het natuurlijk verfraaid worden. Het ziet er inderdaad ook mooi uit. Binnen zijn we niet geweest, maar de buitenkant is alvast mooi: vier ronde hoektorens met koepeltjes met spitse toppen. Het kasteel is gebouwd op een schiereilandje aan de oostzeekust. Door slotgrachten is het van het vasteland gescheiden.

De vesting werd in de 395 jaren dat het dienst deed als burcht en kasteel maar 22 keer aangevallen. Het kon nooit veroverd worden. In de 16e eeuw werd het tot een gevangenis, graanpakhuis en koninklijke jeneverstokerij gedegradeerd.

Na het kasteel van Kalmar parkeerden we dichter bij het centrum en gingen we daar wat rondneuzen en lunchen. Er was niet zo heel veel te zien in Kalmar. Er staan, zelfs op het marktplein, gebouwen in een grote diversiteit aan bouwstijlen. Dit maakt dat het er wat 'vreemd' uitziet.

We reden dan nog 90 km meer naar het zuiden van Zweden en bezochten Karlskrona. Karlskrona staat bekend als enige Zweedse "barokstad"... en oké, er stonde wel verschillende énorme barakken gebouwen, die er misplaatst leken, maar om dan meteen als barokstad bestempeld te worden?

De stad werd in 1680 gesticht om als basis voor de Zweedse marine te fungeren. Zweden was even voordien de dominante militaire macht in de Oostzee geworden. 

Met de gebiedsuitbreiding naar het zuiden wilde de marine profiteren van het zachtere klimaat in Karlskrona. De Zweedse vloot in Stockholm lag in de winter langdurig vast in het ijs en in Karlskrona was dit minder het geval. De naam van de stad betekent Karl's kroon ter ere van koning Karel XI van Zweden.

"Örlogsstaden Karlskrona" (foto 3) is Zweeds voor "Karlskrona marinehaven". Deze is Unesco erfgoed geworden in 1998. Het is een bijzonder voorbeeld van een laat-17e-eeuwse geplande Europese vlootbasis. De originele indeling en veel van de gebouwen hebben de jaren overleefd, samen met de vlootinstallaties, die de ontwikkelingen tot op heden illustreren. Er werd nog een scheepswerf gebouwd en opslagplaatsen.

In de volgende eeuwen werd de werf uitgebouwd en ook tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij Zweden neutraal was, werd de werf uitgebouwd. Sinds deze tijd lopen de activiteiten in de stad terug.

Nadien stopten we bij Hjortahammars gravfält (foto 4). Dit was opnieuw een begraafplaats uit de bronstijd... ongelooflijk hoeveel er hiervan in Zweden zijn. 

Hjortahammars grafveld heeft meer dan 120 graven. Er zijn zowel ronde, 4-zijdige, 3-zijdige als scheepsvormige graven. Er werden mensen begraven van de vroeger ijzertijd (0-400 na Chr.) tot het einde van de vikingtijd, rond 1050.

Vóór we naar onze stage reden, wilden we nog nog een fikastop houden. Dit deden we in Sölvesborg. Sölvesborg waar, naar wij weten, niets te zien of doen was... onze focus lag volledig op fika doen ;-) en het was weer een goeie, hoor! Ine nam een gewone kanelbulle ((foto 5), maar die bléven goed!

Als je die in België of Nederland eet, lijken kaneelkoeken enkel boter en ... kaneel te bevatten. In Zweden zit er ook steevast kardemom in. Door de manier waarop ze "opgedraaid" zijn zijn ze ook lekker nat en wat vettig... Mmmmm!

We vonden het echt heel bijzonder dat kardemom zo vaak gebruikt wordt in Zweden, zeker in hun koeken. We hadden dit Indische kruid, dat Johan regelmatig in ons eten zwiert, helemaal niet in de Zweedse keuken verwacht! Wij vinden het kruid wel erg lekker... maar er wordt ook van gezegd dat het een "zeepsmaak" heeft... en als je zo'n heel zaaddoosje in je mond hebt, smaakt het ook wel echt zo. In de koeken worden natuurlijk enkel de zaadjes en niet de zaaddoosjes gebruikt.

Na een uurtje rijden, kwamen we aan in het dorpje Brösarp. Hier verbleven we twee nachten in een stuga op het erf van een ouder koppel appelboeren. Er was ook een B&B, maar we vinden de stuga's fijner... en mogelijk dat de Poolse seizoensarbeiders voor de appelpluk nu ook de B&B innamen?